ဆူးငွက္
၁၉၉၉-၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ မႏၱေလးၿမိဳ႕မတူရိယာအသင္းစိန္ရတုသဘင္အခမ္းအနားအတြက္ ျပင္ဆင္ေနဆဲကာလတြင္ ၈၆ လမ္းႏွင့္ ၂၁လမ္းေထာင့္ရွိ ၿမိဳ႕မအသင္းတိုက္သို႔ အပတ္စဥ္ စေနေန႔တိုင္း ေရာက္ျဖစ္ေနသည္။ အသင္းတိုက္ေရွ႕ ပိေတာက္ပင္ေအာက္ ခံု၀ိုင္းေလး၌ ထိုင္ရင္း ၿမိဳ႕မအသသင္း နာယက လူႀကီးမ်ားထံမွ ေရွးျဖစ္ေဟာင္း ေအာက္ေမ့ဖြယ္ရာမ်ား နာၾကားရသည္မွာ အရသာရွိလွသည္။
အသက္ ၉၀ နားနီးေနေသာ္လည္း နာယကႀကီး ေတာင္ၿမိဳ႕ဦးကိုေလးမွာ အလြန္ မွတ္မိတက္ၾကြလွသည္။ သူ႔မိတ္ေဆြ ကိုသန္႔ႏွင့္ ကိုညိန္း အေၾကာင္းမ်ား ေျပာလွ်င္ မေမာႏိုင္မပန္းႏိုင္….၊ ကြ်န္ေတာ္ကလည္း အခ်ိန္ရလွ်င္ရသလို သိလိုသည္မ်ားေမးျမန္းရသည္။
'အဘေရ … အသံခ်ဲ႕စက္က သီခ်င္းတစ္ပုဒ္ဖြင့္ေနသံၾကားရင္ လူမျမင္ရ၊ အ႐ုပ္မျမင္ရေပမဲ့ ဒါၿမိဳ႕မလို႔ နားကသိတယ္။ ကဲ … သီခ်င္းကမွ ဆရာၿငိမ္းသီခ်င္း၊ ဦးဘသိန္းသီခ်င္းလို႔ခြဲသိၿပီး ၿမိဳ႕မလို႔တပ္အပ္ေျပာႏိုင္တာမ်ိဳးရွိႏိုင္ေသးတယ္။ ဥပမာဆိုပါေတာ့ ဆရာ … ယိုးဒယား ကန္ေတာ့ခန္းလို တီးလံုးကိုပဲ မႏၱေလးက အသင္းခ်င္းအတူတူ ဒါ … ၿမိဳ႕မပဲလို႔ တတ္အပ္ေျပာႏိုင္တယ္။ အဲလို အျခား တီး၀ိုင္းေတြနဲ႔ ခြဲၿပီး သိႏိုင္တဲ့ ထူးျခားမႈေတြ ၿမိဳ႕မမွာရွိတာေသခ်ာတယ္။ အဲဒီထူးျခားမႈေတြက ဘာေတြလဲ အဘ …' ဟု တစ္ေန႔တြင္ နာယကႀကီး ဦးကိုေလးအား ေမးျမန္းမိသည္။
နာယကႀကီးက ကြ်န္ေတာ့္ကိုျပံဳးၾကည့္ၿပီး ေခါင္းတညိတ္ညိတ္လႈပ္ေနသည္။ 'ကိုရင္ေလးေမးေတာ့ ခ်က္ခ်င္းမေျဖေသးဘူး။ ကိုယ္ေသခ်ာစဥ္းစားၿပီးမွ ေျဖမယ္' ဟု ေျပာခဲ့သည္။ ေနာက္ေတာ့ … ထံုးစံအတိုင္း ကြ်န္ေတာ္ကလည္း ေမ့ေမ့ေပ်ာက္ေပ်ာက္ ….။ နာယကႀကီး ကလည္း အရြယ္ႏွင့္မမွ်ေသာ တာ၀န္ယူမႈမ်ားျဖင့္ အလုပ္႐ႈပ္ ….။
___ ___ ___
၂၀၀၂ ခုႏွစ္၏ ဂိမာန္ေႏြဦးေန႔တစ္ေန႔တြင္ အမရပူရေတာင္ေလးလံုးေက်ာင္းတိုက္သို႔ အမွတ္တရပြဲတစ္ပြဲသြားျဖစ္သည္။ ကြ်န္ေတာ္က နည္းနည္းေနာက္က် …။ သူေဌးဘုရားရင္ျပင္တြင္ ခင္းက်င္းထားေသာ ပလတ္စတစ္ေရာင္စံုဖ်ာခ်ပ္မ်ားေပၚ၌ပင္ ေနေျပာက္မ်ားထိုးကာ အပူရွိန္က်ေရာက္ေနၿပီ။ ဆရာေတာ့္ေက်ာင္းသခၤဏ္းဘက္ စကၠဴပန္း႐ံု၏အရိပ္က်ရာ ရင္ျပင္အစြန္းေနရာတြင္ လက္က်န္စကား၀ိုင္းတစ္၀ိုင္းက လက္ဖက္ခြက္ႏွင့္အရွိန္ရေနဆဲျဖစ္၏။ ေက်ာင္းေပါက္၀မွ လြယ္အိတ္ ဒရင့္တိုက္ႏွင့္၀င္လာေသာ ကြ်န္ေတာ့ကိုျမင္ေတာ့ ….'လာ … လာ ..၊ ဒီမွာ ၿမိဳ႕မနာယကႀကီးက ေမာင္ရင့္ကို မနက္ကတည္းကေမးေနတာ၊ လာမွာပါလို႔ ေျပာထားရတယ္' ဟု ဆရာတစ္ေယာက္က လွမ္းေခၚသည္။ ကြ်န္ေတာ္လည္း ၀ိုင္းသို႔၀င္လိုက္၏။ အား … လူႀကီးေတြခ်ည္းပါလား။
ၿမိဳ႕မနာယကႀကီး ေတာင္ၿမိဳ႕ ဦးကိုေလးက 'ကိုရင့္ကို ေစာင့္ေနတာ။ ကိုရင္ေမးထားတဲ့ ေမးခြန္းကို ဒီေန႔ေျဖမလို႔ပဲ။ ေသေသခ်ာခ်ာ နားေထာင္' ဟု ဆိုမွ ၾကက္သီးဖ်န္းခနဲထမွ် ၀မ္းသာသတိရသြားသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္က ကြ်န္ေတာ္ေမးမိေလေသာ ေမးခြန္း …။ လူငယ္ေတြကသာၿပီးၿပီးေရာ .. မေလးနက္ခဲ့တာ …။ လူႀကီးေတြက ဘယ္အရာမွ ေပါ့ေပါ့တန္တန္သေဘာမထား …။ စနစ္က်သည္။ ေလးနက္သည္။ ျဖတ္သန္းရသည့္ ေခတ္၏သင္ၾကားမႈမ်ားႏွင့္ဆိုင္မည္ထင္သည္။ ထား ….။
'ကိုရင္လည္း သိတာပဲ ..။ ကိုညိန္းေနတာ ေရွ႕ေတာ္ေျပး၀င္းေျမာက္ေပါက္၊ ရြာစားႀကီးစိန္ေဗဒါနဲ႔ အိမ္ခ်င္းကပ္လ်က္ …။ ေနာက္မွသာ ရြာစားႀကီးက ေနရွင္နယ္ေက်ာင္းနားေျပာင္းသြားတာ။ ကဲ … ထားေတာ့ …။ ကိုညိန္းနဲ႔ရြာစားႀကီးနဲ႔က အိမ္ခ်င္းကပ္လ်က္..။ ရြာစားႀကီးအိမ္က တီးသံမႈတ္သံေတြကို ေမြးကတည္းက ၾကားခဲ့ရတာ …။ ကိုညိန္းမွာပါခဲ့တဲ့ ဂီတအထံု၊ ဂီတပါရမီ၊ ဂီတမ်ိဳးေစ့ကို ရြာစားႀကီးရဲ႕ ဆိုင္းသံ၀ိုင္းသံေတြက ပိုမိုႀကီးထြားတိုးတက္လာေအာင္ ေျမေတာင ္ေျမႇာက္ေပးခဲ့တာဆိုရင္လည္း မမွားဘူးေနာ္ …။ ကိုညိန္းရဲ႕ လက္ဦးဆရာ ကလည္း ရြာစားႀကီးဆိုရင္ မမွားဘူး။ ကိုညိန္းကိုယ္ႏိႈက္က ရြာစားႀကီးကို အလြန္ေလးစား၊ အလြန္တန္ဖိုးထားခဲ့တာ …။ ရြာစားႀကီး ဆိုင္း၀ိုင္းရွိရာ ကိုညိန္းက က်ဳပ္တို႔အပါအ၀င္သူ႔အဖြဲ႕သားေတြနဲ႔ တကူးတကန္႔သြားၿပီး နားေထာင္ေစခဲ့၊ မွတ္သားေစခဲ့တာ …။ ရြာစားႀကီး တီးပံု၊ အကြက္ေဖာ္ပံု၊ အဆစ္ေပးပံု၊ အေတာအသတ္၊ အတိုအရွည္ေတြကအစ ေသခ်ာမွတ္သားၾကရတာ …။ ကိုသန္႔ဆိုတာကလည္း ဓားတန္းက သူ႔တိုက္ႀကီးေပၚဆိုင္း၀ိုင္းႀကီးတင္ထားၿပီး ရြာစားႀကီးကို ပင့္ဖိတ္ၿပီး သင္႐ိုးကုန္ပညာယူခဲ့တဲ့ ပုဂၢိဳလ္တစ္ေယာက္ …..။
ကဲ … ကိုရင္နားအလည္လြယ္ဆံုးစကားလံုးနဲ႔ ေျပာလိုက္မယ္။ ကိုသန္႔တို႔ ကိုညိန္းတို႔ကအစ က်ဳပ္တို႔ၿမိဳ႕မတစ္ဖြဲ႕လံုး စကတည္းက စိန္ေဗဒါေညႇာ္မိေန၊ ေညႇာ္၀ေနၾကတာကြဲ႕ ….' နာယကႀကီး ေတာင္ၿမိဳ႕ဦးကိုေလးက စကားကိုနားၿပီး လက္ဖက္ရည ္ၾကမ္းတစ္ခြက္ေသာက္လိုက္သည္။
ေညႇာ္ ……။
စိန္ေဗဒါ ေညႇာ္…။
ဟုတ္သည္။
ဒါဆိုလွ်င္ အေတာ္ရွင္းသည္။
နာယကႀကီးက စကားဆက္သည္။
မႏၱေလး ေလးျပင္ေလးရပ္ဘယ္နားမွာပဲ ရြာစားႀကီးဆိုင္းအဖြဲ႕ရွိရွိ က်ဳပ္တို႔တစ္ဖြဲ႕လံုးက ေသေသခ်ာခ်ာသြားနားေထာင္ၾကတာ။ ရြာစားႀကီးဆိုင္းက တူရိယာအားလံုးတီးပံု၊ မႈတ္ပံုကို က်ဳပ္တို႔တစ္ဖြဲ႕လံုးက ပါးစပ္ဆိုင္းနဲ႔တီးလံုးေတြမွတ္ခဲ့ၾကတာ …။ အဆစ္ေတြမွတ္ခဲ့ၾက တာ …၊ ရြာစားႀကီးဆိုင္းပတ္စာခြာမွ ျပန္ၾကတာ။ အျပန္မွာလည္း လမ္းမွာပါးစပ္ဆိုင္းသံတညံညံနဲ႔ေပါ့ …။ ေစာေစာကမွ နားေထာင္ၿပီး မွတ္ခဲ့ၾကတဲ့ တီးလံုးေတြကို ပါးစပ္ဆိုင္းနဲ႔အကြက္က်က် ျပန္တီးခဲ့ၾကတာေလ။ ရြာစားႀကီးတီးသမွ် သီခ်င္းႀကီးသီခ်င္းခံ မဟာဂီတနဲ႔ပတ္စမ္း မက်န္အကုန္အလြတ္ရေနၾကတာ။ ကိုညိန္းသီခ်င္းေတြကလည္း မဟာဂီတအသြားေတြနဲ႔မလြတ္ဘူးေလ…။ အၿမဲတမ္းပါတယ္။ ဆရာတင့္ သီခ်င္းေတြဆို ပိုၿပီးပါေသးတာ …။ ကိုင္း … သူတို႔သီခ်င္းေတြကို တို႔အဖြဲ႕က တီးၾကမႈတ္ၾကေတာ့ ဂီတသေကၤတ(notes) ေတြထဲမွာ မပါေပမယ့္ ကလယ္ရီနက္ သမားေတြလည္း စိန္ေဗဒါ့ႏွဲအသြားကိုအလြတ္ရေနၿပီး လွ်ာခင္အဖိအေဖာ့က အလိုအေလွ်ာက္ပါလာတာ …။ ထရန္ဘုန္းသမားဆိုပါေတာ့။ စိန္ေဗဒါ့ပတ္မခ်က္အတိုင္း လွ်ာခင္ကိုလွ်ာနဲ႔ အပိတ္အဆို႔အလိုလိုျဖစ္ကုန္တာ …။ ၿပီးေတာ့ အသံခန္႔ခြဲမႈ ေတြကလည္း ေလမႈတ္ေတြ၊ စႏၵရား ေတြ၊ တေယာေတြနဲ႔ေပမယ့္ ဆိုင္း၀ိုင္းႀကီးက ခန္႔ခြဲမႈမ်ိဳး အဆို႔အပိတ္ ဌာန္၊ မာန္မ်ိဳးျဖစ္ေနတာ …။ အဲဒါၿမိဳ႕မမူပဲ။ ထူးျခားၿပီး ကြဲထြက္လာတဲ့ မူပဲ ….'
နာယကႀကီး ေတာင္ၿမိဳ႕ဦးကိုေလးက ေသခ်ာရွင္းျပသည္။ ထို႔ေနာက္ နမူနာအေနႏွင့္ ဆရာၿမိဳ႕မၿငိမ္း၏ 'ေမဓာ၀ီ' သီခ်င္းမွ မဟာဂီတအသြားတစ္ခု၏ ပတ္မအဆို႔အပိတ္မ်ားႏွင့္ ေလမႈတ္တူရိယာမ်ား၏ အျဖတ္အေတာက္အ၀င္အထြက္မ်ားကို ပါးစပ္ဆိုင္းျဖင့္ တီးမႈတ္ျပ၏။
___ ___ ___
ေညႇာ္ …. တဲ့။
ဓားတန္းဦးသန္႔တို႔၊ ၿမိဳ႕မၿငိမ္းတို႔ႏွင့္ မႏၱေလးၿမိဳ႕မတူရိယာအသင္းသားေတြက ရြာစားႀကီးစိန္ေဗဒါေညႇာ္မိခဲ့သည္။ ေညႇာ္၀ခဲ့သည္။
ထိုထိုဆရာမ်ားႏွင့္ ထိုအသင္း၏ သီခ်င္းဂီတစေသာ အႏုပညာပစၥည္းမ်ားကား တစ္မ်ိဳးတစ္ဘာသာဆန္းသစ္ထူးျခားျခင္းက ထို 'ေညႇာ္' ကိုလည္း မႏၱေလးမွာ အထူးအေလးအနက္တန္ဖိုးထားကာ မ်ိဳးဆက္တစ္ဆက္ၿပီးတစ္ဆက္လက္ဆင့္ကမ္းခဲ့ၾကသည္။ ထို
'ေညႇာ္' ကား သာမညမဟုတ္။
ေရႊနန္းေတာ္ထက္ဖြား၊ အမ်ိဳးသားအေမြအႏွစ္ 'ေညႇာ္' ျဖစ္သည္။
ထိုတန္ဖိုးကို နားလည္ျမတ္ႏိုးသူတိုင္းက လက္ဆင့္ကမ္းတေလးတစားအေမြဆက္ခံခဲ့ၾက၏။
စႏၵရား ဦးသိန္းေမာင္၏ စႏၵရားတပည့္ျဖစ္ခဲ့သူ (ကို) ေမာင္ေမာင္(အဥၨလီ)အထိ ဆိုပါစို႔ ….။
စႏၵရား ဦးသိန္းေမာင္ဆိုတာ ဓားတန္းဦးသန္႔၊ ၿမိဳ႕မၿငိမ္းတို႔ထံမွ ဂီတအေမြဆက္ခံသူ …။ ခ်စ္သမွ်ကို…၊ ပန္းၿမိဳင္လယ္တို႔ကို အေနာက္တိုင္း နည္းစနစ္လက္ဆယ္ေခ်ာင္းျဖင့္ ဆန္းသစ္စြာတီးခတ္ခဲ့သူ ….။
၁၉၅၅ မွ ၁၉၆၀ အတြင္း၀န္းက်င္မ်ားကတည္းက ျဖစ္မွာေပါ့ ….။
ဆူးငွက္